Of je minister, staatssecretaris of fractievoorzitter bent, je ontkomt er niet meer aan: de politieke weblog. Wouter Bos, Mariëtte Hamer en Rita Verdonk zijn enkele voorgangers. Daarnaast zijn er nog tientallen andere blogs over politieke onderwerpen, geschreven door gewone burgers met een interesse in politiek. Allemaal geven ze hun visie op overheidsbeleid en maatschappelijke problematiek. Maar welke mogelijkheden bestaan er voor politici met een weblog? En wat zijn de gevaren die er aan kleven?
Eén druk op de knop
Internet is tegenwoordig een veelgebruikt instrument voor jong en oud. Las of hoorde je vroeger alleen maar over wetsvoorstellen, problemen of kamerbesprekingen in de krant of op televisie, tegenwoordig gaat Internet een steeds grotere rol spelen. Ook voor de overheid heeft dit gevolgen. Met één druk op de knop zit de top van Nederland meteen op straat. Door het monitoren van weblogs en reacties op nieuwssites weet men wat er speelt bij diverse doelgroepen. Internet is dus niet alleen een communicatiemiddel, ook is het een verzameling van meningen, visies en reacties van mensen. Groepen die de overheid normaal gesproken maar moeilijk kan bereiken.
Succesfactoren
Maar wat maakt een weblog tot een succes en wat zijn de gevaren? Op veel politieke weblogs staan praatjes over ontwikkelingen en wetsvoorstellen. Enkele schrijven een meer persoonlijk stuk. Over hoe hun baan is, waar hij/zij mee te maken krijgt en hun ervaringen. De persoonlijke versies doen het vaak beter dan de pure zakelijke blogs. Burgers willen ook de mens achter de politicus zien. Zien dat hij menselijk is, in plaats van een soort robot.
Daarnaast is interactie belangrijk. Helaas is de mogelijkheid tot reageren op veel politieke weblogs niet aanwezig. Jammer. En welke politicus reageert op of leest de reacties? Ook dit is een gemiste kans, want mensen krijgen zo niet het idee dat ze gehoord worden. En dat terwijl dagelijks miljoenen burgers op het net zitten om informatie te zoeken, te vinden en hun ongezouten mening te geven. Waarom zou de politiek hier niet op inspelen? Zien we hier niet de ideale mogelijkheid om de dialoog aan te gaan die vaak zo moeilijk te vinden is? Als politici zich mengen in het publieke debat op Internet levert het hen niet alleen informatie op over wat er speelt, ook is het mogelijk om draagvlak te creëren of op een directe manier burgers te overtuigen van een visie. Meer interactie, dialoog en burgerparticipatie kan een weblog dus tot een groots succes maken.
Een derde voorwaarde is regelmatig posten. Veel politici kunnen de tijd niet vinden (of maken) om geregeld een stuk te schrijven. Veel trouwe lezers haken hierdoor af, omdat de toegevoegde waarde ontbreekt.
Eerlijkheid boven alles
Maar er kleven ook gevaren aan politieke weblogs. Politici zijn druk bezette mensen. Het kan dus voorkomen dat zij ghostwriters inhuren om de blogs te schrijven. Als mensen hier eenmaal achter komen, is de weblog zo goed als dood. Het vertrouwen is weg en mensen stoppen met lezen.
Daarnaast moet een weblog geen communicatie-instrument worden om een campagne te promoten. De blog wordt in plaats van een verrassend en individueel communicatiemiddel een voorspelbaar en onpersoonlijk campagnemiddel. Het moet dus eerlijk en persoonlijk blijven. Burgers willen oprechtheid, geen promotiepraatje.
Bosblog
En hoe doen onze politieke bloggers het momenteel? Als voorbeeld nemen we Wouter Bos. Bos blogt sinds 17 augustus 2007. Daarvoor heette de weblog Bosbode. Er verschijnen regelmatig berichten op zijn weblog. Hij is dus een van de weinigen die het posten bijhoudt. Daarnaast is er op de site ook de mogelijkheid om te reageren. Over het algemeen wordt hier gebruik van gemaakt en zijn er zelfs trouwe burgers te onderscheiden.
Bos plaatst zelf geen reacties. Het lijkt dus op eenrichtingsverkeer, terwijl de politiek altijd roept dat ze blijvend de dialoog willen aangaan. Op de Bosblog is dit mogelijk, maar toch benut Bos deze mogelijkheid niet. Een gemiste kans. Verder is de blog van Bos niet persoonlijk te noemen. Het zijn meer algemene praatjes over de lopende onderwerpen en problematiek. Af en toe heeft hij wat persoonlijke uitspraken, maar het aantal is gering. Tenslotte de mogelijke gevaren: of Bos aan ghostwriting doet is moeilijk te zeggen, het lijkt er in ieder geval niet op. Op Internet zijn dergelijke geruchten dan ook niet te vinden. Het promoten van campagnes gebeurt hooguit tussen de regels door. We kunnen niet spreken van een promotiepraatje voor een campagne van de PvdA, maar dat is momenteel ook niet echt aan de orde.
Internet als thermometer
Uiteindelijk doet Bos het dus redelijk goed in tegenstelling tot zijn collega’s. Toch zijn en blijven politici erg voorzichtig met weblogs. Wat ze het hardst roepen (blijvend dialoog aangaan met de samenleving) doen ze juist niet, integendeel, het lijkt meer op eenrichtingsverkeer. En dat is jammer, want de mogelijkheid is er. Internet is tegenwoordig de thermometer van de samenleving. Het laat zien wat er speelt en hoe burgers denken over miljoenen onderwerpen. Dus, beste politici, laten we nu eens de daad bij het woord voegen en gewoon lekker gaan ‘kletsen’ met de gewone, alledaagse burger van Nederland!